विचार/दृष्टिकोण

महिनावारी नरोकौं

‘महिनावारी भनेको महिलाको शारीरिक परिवर्तनमध्येको एक परिवर्तन हो। यो महिलाका शरीरमा भएका हर्मोनको मात्रामा आउने परिवर्तनको कारणले हुने गर्छ। महिनावारी प्राकृतिक सरसफाइ प्रक्रिया हो र महिनावारी हुनु भनेको एउटी केटी हरेक महिना गर्भवती हुन तयार हुने संकेत हो। महिला महिनावारी भइन् भने पाठेघरले बनाएको रगतको तह विस्तारै योनिमार्ग हुँदै रगतका रूपमा शरीरबाट बाहिर निस्कन्छ। साधारणतया महिनावारी १२ देखि १५ वर्षको उमेरमा सुरु हुन्छ भने कसैमा आठ [...]

जसले नेपालको जग बसाए

इतिहासको विद्यार्थीको नाताले म ठोकुवा गरेर भन्न चाहन्छु– पृथ्वीनारायण शाहको समयदेखि अहिलेसम्मको इतिहास केलाएर भन्ने हो भने उनले गोर्खा राज्यलाई विस्तार गरेर नेपाल राज्य निर्माणको थालनी नगरेका भए, अहिले हामी नेपाली भनेर रहने स्थिति हुने थिएन । नेपालको इतिहासको अध्ययन गर्दै जाँदा धेरै व्यक्तिहरू महत्त्वपूर्ण पात्रका रूपमा अगाडि आउने गर्छन् । पहिले–पहिले राजा–महाराजहरूको मात्र इतिहास लेख्न चलन थियो । आजभोलि आम जनताको पनि इतिहास लेख्ने चलन [...]

गर्भावस्थामा कब्जियत र पाइल्स

डा.बालकृष्ण साह- सुजिता परियारको यो पहिलो गर्भ हो। उनको गर्भ सात महिनाको भइसक्दासम्म उनलाई खासै समस्या झेल्नुपरेन। तर पनि नियमित गर्भको र आफ्नो स्वास्थ्यको परीक्षणमा रहेकी सुजिताले चिकित्सकले सुझाएका औषधि नियमित सेवन गर्दै आएकी छिन्। पछिल्लो समयमा उनलाई दिसा साह्रो तथा कडा भएकाले समस्या हुन थालेको छ। हुन त उनलाई पहिले पनि कहिलेकाहीं दिसा कडा हुने हुन्थ्यो र त्यसैले गर्दा दिसा गर्ने बेलामा दुखाइ हुने गथ्र्यो तर अहिले दिसा गरिसकेपछि मलद्वार बाहिर [...]

जीवनको महत्व सिकाउने वर्ष

डा. नम्रता पाण्डे- अंग्रेजी पात्रोअनुसार सन् २०२० ले हामीलाई विभिन्न भोगाइ र अनुभव दिलाउँदै बिदा लिएको छ। सँगसँगै नयाँ वर्ष २०२१ को स्वागत गरिँदै छ। सन् २०२० को सुरुवातीदेखि नै संसारभर नै कोरोना कहर भोग्न बाध्य हुनेले सन् २०२० लाई प्रतिकूलताका रूपमा लिनु स्वाभाविक हो। तर पनि यो वर्ष मानिसलाई जीवनको महत्त्व राम्ररी सिकाउन सफल भएको मान्नुपर्छ। वर्षभरिको आधा समय बन्दाबन्दीमै बिताउन बाध्य हुनुपर्दा अघिल्ला वर्षका जीवनशैली, जीवन र मृत्युको बोध, [...]

पुतली घरको कथा

‘झुसैझुस भएको कीराले सपना देख्छ रे, एक दिन रङैरङ पुतली बनेर उड्ने । जसलाई हामी झुसिलकीरा भनेर हेला गर्छौं, परपर धपाउँछौँ, राम्रो घाम, हरियो पात र रसिलो फलफूल खान पायो भने त्यही झुसिलकीराले जुनी फिर्छ । सुन्दर पुतली बन्छ ऊ ।’’मलाई लाग्छ, समाजले झुसिलकीरा ठानेर जेलमा पु¥याइएका मेरा प्रत्येक छोराछोरी सुन्दर पुतली हुन् । मात्र मौका चाहिएको छ, उनीहरुलाई झुसबाट निक्लिएर पुतली बनेर संसार डुल्नका लागि । म चाहन्छु मेरो घर त्यस्तो एक मौका बनोस् मेरा छोराछोरीका [...]

महिनावारीलाई हाउगुजी बनाउँदा….!

दुर्गा गिरी म ७ वर्षको उमेरदेखि नै खाना पकाउने र घरको काम गर्न थालेको हुँ । किन भने मेरी आमा महिनावारी भएको अवधीमा घर बाहिर बस्नुहन्थ्यो । जसले गर्दा मैले खाना पकाउनु पर्दथ्यो । कहिले पकाउन सक्थे खान्थ्यौ, कहिले पकाउन सक्दैनथे सबैजना भोकै बस्नुपर्दथ्यो । आमा महिनावारी भएको समयमा म विद्यालयमा गएन भने साथीहरुले भन्थे ‘आज दुर्गाको आमा महिनावारी हुनुभयो क्या उ स्कुल आइन् ।’१३ वर्षको उमेरमा म पहिलो पटक महिनावारी भए । पहिलो पटक महिनावारी हुँदा घरको धुरी [...]

महिनावारी अनियमित किन हुन्छ ?

महिनावारीका बारेमा महिलाले जान्नैपर्ने यी कुरा शारीरिक विकास एउटा चरणमा पुगेपछि महिलामा रजस्वला सुरु हुन्छ । यसलाई ‘महिनावारी’ पनि भनिन्छ । साधारणतया किशोरी अवस्थामा पुगेपछि महिलामा महिनावारी सुरु हुन्छ । महिनावारी सुरु हुनुलाई महिला शारीरिक रुपमा परिपक्व भएको प्राकृतिक संकेतका रुपमा पनि बुझिन्छ ।गर्भाशयले बनाएको रगतको तह योनीमार्ग हुँदै शरीरबाट बाहिर निस्कन्छ । यो प्रक्रिया सामान्यतया २८ दिनको अन्तरमा चलिरहन्छ । तर यो नियमित नै हुन्छ [...]

योनीको रगत पवित्र कि ‘सुनपानी’

चारैतिरबाट चिसो सिरेटोले हाने जस्तो लाग्थ्यो । आफ्नो बिरानो चिन्नै नसक्ने गरी झमक्क साँझ परिसकेको त्यो साँझ । झाडीले घेरेको गोरेटो बाटोमा म र मेरो साथीको साहारा हातमा समातिरहेको स्मार्ट फोनको उज्यालो थियो । त्यहि उज्यालोको साहारामा बासका लागि नजिकै घर खोज्दै हिडेका हामी दुवै जनाको पाइला एकै साथ रोकियो । हामीले त्यहाँ नजिकैबाट गुनगुन आवाज आईरहेको चाल पायौ । आवाजमा रोदन, पीडा र आक्रोस सुनिन्थ्यो । मोवाइलको सहाराले यताउता हेर्दा ठुल्ठुला झाडीबाहेक [...]

विवाहको गसिप

नेपाली क्यालेन्डरमा मंसिर धान थन्क्याउने महिनामात्रै हैन। विवाहको महिना पनि हो। मंसिर यस्तो महिना हो, जहाँ पहिलो भएका विवाहका एनिभर्सरीदेखि अब हुने विवाहका तयारी हुन्छन्। मंसिर नै नेपालको यस्तो महिना होला, जहाँ विवाहसँगै विवाहको सामाजिक गसिप सबभन्दा धेरै हुन्छन्।  त्यही गसिप सुन्दै आएको एक सामाजिक सदस्य म पनि हुँ। तर, गत वर्षको मंसिर र यो वर्षको मंसिर अलिक पृथक रह्यो। अरूबेलाको जस्तो मंसिरे भागदौड र व्यस्तता यो मंसिरमा कमै भयो। कोरोना महामारीको [...]

ओझेलमा परेको अधिकार

सजना सुनार सजना सुनार । अहिले लैंगिक हिंसाविरुद्ध १६ दिने अभियान चलिरहेको छ। ब्यानरमा ठूल्ठूला अक्षरले लेखिएको छ- लैंगिक समानता र लैंगिक हिंसा अन्त्यका लागि प्रतिबद्धता।तल धेरै हस्ताक्षर पनि भइसकेका छन्। केही हस्ताक्षर अझै थपिने क्रममा छन्। हस्ताक्षर गरिरहेको केही फोटा सामाजिक संजालमा छ्यापछ्याप्ती छन्। केही व्यक्तिहरू गरिसकेको हस्ताक्षरमा मार्कर राखेजस्तै गरी घरि–घरि नयाँ नयाँ फोटो खिचाइरहेका छन्।अनि त्यही भिडबाट फर्किएका [...]
1 2 3 34