विचार/दृष्टिकोण

नारामा सीमित महिला सहभागिता

दुर्गा अधिकारी -अर्थतन्त्रको ठूलो हिस्सा ओगट्ने न्युजिल्यान्डमा प्रधानमन्त्री जसिन्डा अड्रेनले कोरोना महामारीमा चालेका कदम प्रशंसनीय रह्यो। त्यस्तै लोकतान्त्रिक शासन पद्धति रहेको ताइवानमा ताइवानी राष्ट्रपति साई इन वेङ, जर्मन चान्सलर एङ्गेला मर्केल, आइसल्यान्डकी प्रधानमन्त्री कट्रिन जाकोब्सडोट्टिर, फिनल्यान्डकी प्रधानमन्त्री ३४ बर्से सन्ना मरिन विश्वकै सबैभन्दा कान्छी नेता हुन्। मर्केल आफैंमा क्वान्टम रसायनशास्त्रमा विद्यावारिधि [...]

यसकारण मृत्युदण्ड

नरमाया (प्रज्ञा) ढकाल- बलात्कारका घटना दिनप्रतिदिन बढिरहेका छन्। यसले सिंगो देशलाई नै चिन्तित बनाएको छ। हाम्रो देश मात्र होइन, विश्वका विभिन्न अविकसित वा विकसित देश सबैतिर यो एउटा ठूलो सामाजिक समस्याका रूपमा देखा परेको छ। यसका कारण समाजशास्त्रीहरूले पहिल्याउँदै होलान्। तर, एक नारी आँखाले हेर्दाचाहिँ यसको मूलकारण पुरुषप्रधान समाजमा रहेको मानसिकता नै हो। नारीलाई जहिल्यै दोस्रो दर्जाका रूपमा हेरिनु, उनीहरू भोग्य वस्तुसरह हुन् भनेर परिभाषित गरिनु [...]

किशोरी, वैंश र जवानी

सजना सुनार– जताततै दसैंको रौनक थियो। मेरो मनमा पनि हर्ष, उल्लास र सपनाहरू थिए। दौंतरीहरूसँग बाबियोको पिङ खेल्ने, नयाँ कपडा लगाउने, दसैंको पाँच दिनसम्म भए पनि सबै आफन्तको घरदैलो पुगेर टीका-जमरा थाप्ने सपना संगालेको थिएँ। यी सबै सपना मेरो योनीबाट पहिलोपटक बगेको केही रंगी र केही विरंगी पानीले पखालेर लग्यो। त्यति बेला मनको छट्पटाहटले मलाई पहिलोपटक आफू छोरी भएर नजन्मिएको भए हुन्थ्यो नि भन्ने महशुस भयो। हुन त १३ वर्षकी किशोरी महिनावारी हुनु भनेको [...]

कहिले होला छोरीको समाज ?

गायत्री लम्साल-अचेल पत्रपत्रिका हेर्न निकै डर लाग्न थालेको छ। दिनदिनै महिला हिंसा अनि बलात्कारका खबर सुन्नै नसकिने। टुकुन–टुकुन हिँड्न थालेका अबोध बच्चीहरूलाई समेत बलात्कार गरेर मार्ने नरपशुहरू भएको कस्तो समाज निर्माण गरिरहेका छौं हामी ? घरभित्रै बलात्कार, आफन्तबाटै बलात्कार, जन्म दिने आफ्नै बाबुबाट बलात्कार हुन्छ भने कसरी बचाउने हामीले छोरीहरूलाई ? आफू जन्मेको घरमा र आफूलाई जन्म दिने जन्मदाताबाटै असुरक्षित भएपछि अब कहाँ जाने हाम्रा छोरीहरू [...]

मुटु रोगीलाई कोरोनाको जोखिम

डा.उज्ज्वल न्यौपाने –कोरोना भाइरस समूहको सार्स–कोभि– २ नामक भाइरसले उत्पन्न गराउने कोरोना भाइरस रोग २०१९ अथवा कोभिड– १९ हालमा विश्वभर फैलिएर करोडौंलाई असर गरिसकेको छ। गतवर्षको डिसेम्बर दोस्रो साता उत्पन्न भएको यस रोगको असरलाई ध्यानमा राखेर विश्व स्वास्थ्य संगठनले २०२० मे महिनामा यो रोगलाई महामारी घोषणा गरेको थियो। यो रोग देखा परेको झन्डै एक वर्ष हुनै लाग्दासम्म ३ करोड ५० लाखभन्दा बढीलाई प्रत्यक्ष असर गरिसकेको छ भने १० लाखभन्दा बढीले ज्यान [...]

गुराँसेले सम्झाइदिएको अबको शैक्षिक कार्ययोजना

जीतबहादुर शाह गुराँसैगुराँसले ढाक्ने भएकाले पनि त्यो ठाउको नाउ नै गुराँसे हो । यो मैले कसैलाई सोधेर जानेको भन्दा पनि देखेरै जानेको तथ्य हो । गुराँसे पुग्न कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगरबाट पच्चीस किलोमीटर मोटर बाटो पार गर्नुपर्दछ । त्यहाँ पुगेपछि बीरेन्द्रनगर भन्दा फरकपनको अनुभूति हुन्छ । मौषम चिसो छ, बीरेन्द्रनगरको तुलनामा । जस्तोसुकै गर्मी याममा पनि गुराँसेमा पुग्यो भने चीसाचीसो सिरेटोले कान हुँदै शरीरमा अन्य भागमा स्पर्श गरेको सहजै [...]

साहित्यिक व्यक्तित्वका रुपमा बिपीलाई सम्झिँदा

–चन्द्र रावतपिता कृष्णप्रसाद कोइराला र माता दिब्या कोइरालाको कोखबाट बि सं १९७१ भदौ २४ गत्ते भारतको बनारसमा शल्यक्रियाबाट जन्म भई वि.सं २०३६ साउन ६ मा दिबंगत हुनुभएका विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाको न्वारनको नाम चुँडामणी हो । तर उनको ठूलाबाबाले उनलाई विश्वनाथका प्रसादका रुपमा मानेर विश्वेश्वरप्रसाद नामाकरण गरेको र पछि गएर यही नाम संसारभर चिनाउने नाम भएको छ । विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालालाई राजनितिमा सान्दाजु र साह्त्यिमा बिपीका नामले चिनिन्छ । बिपी [...]

सम्बन्धविच्छेद र नेपाली सोच

हरेक मानवलाई आफ्नो जीवनलाई उत्कृष्ट बनाउने बराबर अधिकार छ । एउटा खुसी जीवन बाँच्न पाउने सबैको जन्मजात हक हो । तर के विवाहित महिलाका लागि त्यो नैसर्गिक अधिकार छैन ? लीना दुवाडी-अहिले जीवन ‘भर्चुअल’ भएको छ । कोरोना भाइरसको कहरले ‘क्याफेमा भेटौं न !’ भन्नुपर्नेमा ‘जुम मिटिङ गरौं न !’ भन्नुपर्ने भएको छ । डिजिटल ‘स्टोरीटेलर’ का रूपमा मेरो दैनिकी त यसै पनि ‘भर्चुअल’ । केही दिनअघि यस्तै ‘भर्चुअल’ माध्यमबाट गृहनगरकी एक जना साथीसँग कुराकानी भयो । उनीसँगको [...]

कोरोना महामारी र महिलाका सवाल

सिताकुमारी राना विश्वव्यापी रुपमा फैलिईएको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) संक्रमणको त्रासले विश्वका अधिकाँश देशका आम नागरिकहरुका गतिविधिहरु अत्यावश्यक काममा मात्रै सिमित भएका छन् । हाल नेपालमा पनि कोरोना भाइरसको प्रभाव बढ्दो क्रममा छ । चिनको वुहान नजिकै पशुपंक्षी व्यापार हुने एक बजारमा पहिलो पटक यसको संक्रमण भेटिएको थियो । त्यसको केहि महिनामै उक्त भाइरस विश्वभर फैलियो । कोरोना संक्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि नेपालमा पनि लकडाउन (बन्दाबन्दी) भएको [...]

तीजको व्रत र मौलिकता

यस लोकमा आवश्यक पर्ने सुख शान्ति एवं ऐश्वर्य उपभोग आदि प्राप्त गर्नु र परलोकसाध्य कृत्यमा तल्लीन गर्नु–गराउनु नै व्रतादिको मुख्य उद्देश्य हो। प्रा.डा. देवमणि भट्टराई हरेक वर्ष भाद्र शुक्ल द्वितीयाका दिन विशेष पौष्टिक भोजन गरेर भोलिपल्ट तृतीयाका दिन हरितालिका तीज व्रत बस्ने गरिन्छ। आफ्नो शरीरको शक्तिअनुसार निराहार, जलाहार, फलाहार, एकभक्त (एकपटक मात्र खाने) र अत्यन्ताशक्त अवस्थामा भोजन गरेरै भए पनि हरितालिका तीजको व्रत बसेर दीप, कलश र गणेशको पूजा [...]
1 2 3 31